2022-ci yıl Gagauziyada Dionis TANASOGLU yılı açıklandı

2022-ci yıl Gagauziyada Dionis TANASOGLU yılı açıklandı

2022-ci yılın orak ayın (iyül) 7-dä tamamnanacek 100 yıl büük gagauz aydınnadıcının, yazıcının, poetın, dramaturgun, folklorcunun, muzıkacının, bilim aaraştırmacının Prof. Dr. Dionis Nikolaeviç TANASOGLUnun (07.07.1922 – 23.08.2006 y.y.) duuma günündän. Bu yıldönümünnän ilgili olarak Gagazuianın İspolkomu bu afta 2022-ci yılı Gagauziyada Dionis TANASOGLUnun yılı olmasını açıkladı.

Alınan karara görä Dionis TANASOGLUyu hem onun zaametlerini anması için bir yılın içindä Gagauziyada tombarlak masalar, konferențiyalar hem açık uroklar yapılacek. Bundan kaarä kiyat hem patretlär sergileri düzenninecek.

Dionis TANASOGLU duudu 1922-ci yılın Orak ayın 7-dä Çadır rayonun Kiriyet küüyündä. Çeketmä şkolayı başardı ana küüyündä, nedän sora anası-bobası onu yolladılar üürensin Akkerman kasabasında orta şkolada (1934-1938). Bundan sora da o üürendi Romıniyanın Bırlad kasabasında liţeydä (1938-1943).

II-ci dünnä cengindä romın askeri olarak cenk etti. Cenktän sora üüredici olarak işlemää başladı. İlktän Kiriyet küüyündä (1945 y.), sora da 1946-cı yıldan beeri Çadır kasabsının şkolasında  üüredici çalıştı.

1947-1952 yıllarda üürendi Kişinev “İon Creanga” adına Pedagogika İnstitutunda.

1947-1949 yıllarda Leningrad Teatru İnstitutunda üürendi.

Doktorluk disertaţiyasını 1962-1965 yıllarda Bakudakı Lingvistika İnstitutunda yaptı.

1955-1967 hem 1970-1972 yıllarda Kişinev şkolalar İnstitutunda ilk hem orta okul üüredicisi, pedagogu hem bilim zaametçisi olarak işledi.

1967-1970 yıllarda Moldova Bilim Akademiyası tarafından hazırlanan Sovetlär Moldovasının Enţiklopediyasında üst redaktor olarak çalıştı.

1972-1992 yıllarda “Gavriil Muzıcescu” adına incäzanaatlar İnstitunda kulturologiya hem teatru zanaatında pedagog işledi.

1992-1995 yıllarında Komrat Devlet Universitetın rektoru, gagauz dili hem literaturası, gagauzların istoriyası, türkologiya hem teatru zanaatında profesor.

1994-cü yılda Profesor universitar bilim adını kabletti.

1995 yıldan – son gününädän Kişinev “İon Creanga” adına Devlet Pedagogika Universitetindä, gagauz dili hem literaturası sekţiyasının başı olarak, universitar profesoru zaamet etti.

Sovetlär hem Moldova Yazarlar Birliklerin (1958) hem Romıniya Yazarlar Birliinin (1998) azası.

1991-ci yılda “Gagauzların İstoriyası”nı yazdı hem tiparladı.

2000-ci yıldan beeri Moldova Yazarlar Birliin gagauz yazıcıların sekţiyasının başı.

“Moldovanın İncäzanaatlarında Maêstro” (1989 y.).

1994 yılda Türkiye Respublikasının “Kulturada Şannı” adı verildi.

1996 yılda Moldovanın “Gloriya Muncii” hem Romıniyanın “Crucea Militara” ordennarını kabletti.

2000-ci yıldan beeri “Gagauziyanın şannı vatandaşı”.

Dionis TANASOGLU 1957-ci yılda gagauzların kiril alfafitini hazırladı hem bu alfavit Moldova Sovet Soţialist Respublikasının Üüsek Sovetinin tarafından kabledildi. Bu alfavitin temelinä görä Dionis TANASOGLU gagauz dilinin ilk bilim orfografiyasını hazırladı.

XX-ci üzyılın ellinci yılların sonunda hem altmışıncı yılların çeketmesindä başladı gagauz dilindä gazeta sayfalarını çıkarmaa, radioda gagauzça yayın yapmaa, gagauz okulları için ilk “Bukvalık” (1958) kiyadını hem başka üüretmäk kiyatlarını hazırladı.

Hep ozaman gagauz literaturası uurunda profesionalca çalışan ilk gagauz yazıcısı oldu.

Dionis TANASOGLU gagauz literaturasının ilk toplumunu hazırldı – “Bucaktan seslär” (1959).

Poet olarak kiyat hazırladı: “Çal türküm” (1966), “Adamın işleri” (1969), “Hoşluk” (1970), “Gençlik türküleri” (1975).

Dramaturg olarak pyesa yazdı: “Oglan hem Länka”, “Bucakta yalın” h.b.

Bir şüpesiz, Dionis TANASOGLUnun en büük, en derin, en önemli literatura yaratması – “Uzun Kervan” (1985) romanı.

Dünneyin çok anılmış yazıcıların yaratmalarını gagauz dilinä çevirdi: M.Emineskuyu, W.Şekspiri, Sofokluyu, N.Gogoli, İ.Karacalıyı h.b.

Dionis TANASOGLUnun duuma gününün 90-cı yıldönümünä deyni “Poşta Moldovei” Orak ayın (iyül) 7-dä Komradın MD-3805 poşta ofisindä “Dionisie Tanasoglu (1922 – 2006), scriitor, muzician şi traducător găgăuz – 90 de ani de la naştere” markalı konvert kolverdi.

Dionis TANASOGLU bütün yaşamasını gagauzlaa, gagauz literaturasına, kulturasına, muzıkasına hem folkloruna, teatrusuna, biliminä hem pedagogikasına baaşladı, o var hem kalêr diil salt gagauz, ama romın hem bütün dünnä kulturasında er alan bir insan. Bunu hepsi kabul eder hem kabul etsin lääzım, zerä bu uurda onun derin hem silinmeyän bir izi kaldı.

Todur ZANET, akademik, poet, yazıcı, dramaturg

Patret – Todur ZANETin arhivından




Источник anasozu.com
283

İlgili statyalar

Dionis TANASOGLUnun duumasında 100 yıl

2022-ci yılın orak ayın (iyül) 7-dä tamamnanêr 100 yıl büük gagauz aydınnadıcının, yazıcının, poetın, dramaturgun, folklorcunun, muzıkacının, bilim aaraştırmacının Prof. Dr. Dionis Nikolaeviç TANASOGLUnun (07.07.1922 – 23.08.2006 y.y.) duuma günündän. Bu yıldönümünnän ilgili olarak Gagazuianın İspolkomu 2022-ci yılı Gagauziyada Dionis TANASOGLUnun yılı olmasını açıkladı. Dionis TANASOGLU duudu 1922-ci yılın Orak ayın 7-dä Çadır rayonun Kiriyet küüyündä. Çeketmä şkolayı başardı ana küüyündä, nedän sora anası-bobası onu yolladılar üürensin Akkerman kasabasında orta şkolada (1934-1938). Bundan sora da o üürendi Romıniyanın Bırlad kasabasında liţeydä (1938-1943). II-ci dünnä cengindä romın askeri olarak cenk etti. Cenktän sora üüredici olarak işlemää başladı. İlktän Kiriyet küüyündä (1945…

2022-ci yıl Gagauziyada Dionis TANASOGLU yılı açıklandı

2022-ci yılın orak ayın (iyül) 7-dä tamamnanacek 100 yıl büük gagauz aydınnadıcının, yazıcının, poetın, dramaturgun, folklorcunun, muzıkacının, bilim aaraştırmacının Prof. Dr. Dionis Nikolaeviç TANASOGLUnun (07.07.1922 – 23.08.2006 y.y.) duuma günündän. Bu yıldönümünnän ilgili olarak Gagazuianın İspolkomu bu afta 2022-ci yılı Gagauziyada Dionis TANASOGLUnun yılı olmasını açıkladı. Alınan karara görä Dionis TANASOGLUyu hem onun zaametlerini anması için bir yılın içindä Gagauziyada tombarlak masalar, konferențiyalar hem açık uroklar yapılacek. Bundan kaarä kiyat hem patretlär sergileri düzenninecek. Dionis TANASOGLU duudu 1922-ci yılın Orak ayın 7-dä Çadır rayonun Kiriyet küüyündä. Çeketmä şkolayı başardı ana küüyündä, nedän sora anası-bobası onu yolladılar üürensin Akkerman kasabasında orta…

Gagauziyada Dionis TANASOGLUnun yılı ilerleer

Gagazuiyanın İspolkomu, esaba alarak, ani bu yıl, Orak ayın (iyül) 7-dä, tamamnanacek 100 yıl büük gagauz aydınnadıcının hem yazıcının Prof. Dr. Dionis Nikolaeviç TANASOGLUnun (07.07.1922 – 23.08.2006 y.y.). duuma günündän, 2022-ci yılı Gagauziyada Dionis TANASOGLUnun yılı olmasını açıkladı. Bu – sıradan dışarı bir kultura olayı. Çünkü bu iş, gagauz dilinin hem literaturasının direklerindän birisi olan, Prof. Dr. Dionis Nikolaeviç TANASOGLUnun gagauz dilin hem kulturasının ilerlemesindä zaametlerinin, yazıcı hem bilim adamının sonsuz çalılşmalarının tanınması hem ona büük saygı. Bir simvoldır, ani Dionis Nikolaeviç TANASOGLUnun razgeldi başka bir yortuya, angısını Canabisi baaşladı bizä – gagauz yazılarının 65-ci yıldönümünä. Dionis Nikolaeviç, bu yazıların…

Gagauziyada Dionis Tanasogluya adalı simpozium geçti. Onda laf gitti gagauz klasiin zaameti için halkına

2022-ci  yıl Gagauziyada adalı Dionis Tanasogluya. Bu yılın süresindä avtonomiyada D.Tanasoglunun duumasının 100 — cü yıldönümünä baalı 272 olay yapıldı: konferenţiyalar, açık derslär okullarda, sergilär. GRT Cümne Kompaniyası da 2022-ci  yılda yaptı hem yayınnadı bir sıra programa baalı D. Tanasogluylan. Kıran ayın 13-dä  Gagauziyada regional simpoziumu geçti, neredä  bilim  adamnar  annattılar D. Tanasoglunun yaratmak yolu hem  yaşaması için. Simpoziumu M.Maruneviç adına  Bilim-aaraştırma  merkezi  Gagauziya Kultura bakannıınnan barabar hazırladılar. Bu  yıl anılmış  gagauz yazıcısına, şayırına, filologiya doktoruna, Dionis  Tanasogluya adalı 2022-ci  yılda  geçirildi  türlü  buluşmalar, bilim konferenţıyalar açık derslär  okullarda, angıları  baalıdı  Dionis Tanasoglunun yaratmak  yolunnan hem ecelinnän.  Oluşlar derindän açıkladılar…

Kiriyettä Dionis TANASOGLUya byust açıldı

Büük ayın (yanvar) 13-dä Gagauziyanın Kiriyet küüyün “Dionis TANASOGLU” adına gimnaziyanın aulunda açıldı bronzadan byust gagauzların anılmış yazıcısına Dionis TANASOGLUya. Kiriyet küüyün “Dionis TANASOGLU” adına gimnaziyanın aulunda yazıcının byustunu kurmaa deyni Gagauziya Halk Topluşun Kiriyet küüyündän deputatına Mihail JELEZOGLUya bir tekliflän danıştı bu gimnaziyanın gagauz dili hem literaturası üüredicisiykası Anna Kirilovna GÜMÜŞLÜ. Nedän sora, GHT deputatı Mihail JELEZOGLU Gagauziya öndercilerinä bu işlän danıştı da Gagauziya İspolkomu proekt için gagauz halkın paralarından para ayırdı. Lääzım urgulamaa, ani yazıcı Dionis TANASOGLUnun ana-boba evi durardı taman o erdä, neredä büün gimnaziya bulunêr da byustun burada açılması halizdän bir simvoldur. Dionis TANASOGLUnun byustun açılış…