Zavalı Gagauz Dilimiz! Hem zaametä, hem da harcanan paraya yazık!

Zavalı Gagauz Dilimiz! Hem zaametä, hem da harcanan paraya yazık!

Gagauziya hem gagauz halkı çoktan beklärdi, ani gelecek o gün, da Gagauziyamızın devlet, saalık, üüredicilik hem kultura kuruluşların duvarlarında peydalanacek gagauzça yazıları tabliçkalar. Gagauz küülerin hem sokakların adları yazılaceklar GAGAUZÇA.

Zavalı Gagauz Dilimiz! Hem zaametä, hem da harcanan paraya yazık!

Da te etiştik o günä. Yapıldı hem asıldı 314 tabliçka (Komrat rayonunda – 174, Çadır rayonunda – 140). Valkaneş rayonu için da 63 tabliçka yapılêr. Ama tabliçkalara ilk bakışta sevinmelik erinä can acısı peydalandı. İş genä sayılsın deyni yapılmış.

Taa ilk peydalanan yazılarda bir tepä orfografiya hem stilistika yannışlıkları. Lafların maanası yannış kullanılmış. Haliz gagauzça lafları türlü uydurma laflara diiştirilmiş.

Bunu patretlerdän da görersiniz. Yapalım sade bir kısa analiz.

Alêrız lafı “upravleniye”, ani girdi gagauz dilinä hem temelleşti orada rus dilindän. Nelär salt yapılmêêr o lafı diiştirmää deyni? Onu yazdılar (hepsi fotolar var!) müdürlük ta, bakannık ta, başbakannık ta şindi kurum da.

Zavalı Gagauz Dilimiz! Hem zaametä, hem da harcanan paraya yazık!

Hadiyin bakalım gagauz dilindä sadä “kurum” lafın maanasını, ölä nicä biz bileriz, hem nicä vererlär onu bilinmiş hem tanınmış bilim insannarı:

Kurum – I. заносчивость, важность, чванство. II. сажа, нагар, копоть. (ГАЙДАРЖИ Г.А., КОЛЦА Е.К., ПОКРОВСКАЯ Л.А., ТУКАН Б.П.. Гагаузско-русский-молдавский словарь. // «Советская энциклопедия» // Москва, 1973 г., с.298).

Onuştan, «управление» lafı, angısını istedilär yazmaa burada gagauzça lääzım olsun “kuruluş”“kurmaa” lafından geler, ama diil “kurum”, ani geler «заносчивость, важность, чванство» laflarından. Küsmeyin, ama açan gagauz dilini bilmeerlär, bölä olêr!

Zavalı Gagauz Dilimiz! Hem zaametä, hem da harcanan paraya yazık!

Sanmêêrım, ani bu işlär maasuz yapılêr. Sayıklêêrım, ani onnarın yapılması baalı “kurum” lafın gagauz dilindä I. maanalarınnan. Zerä biz, “Ana Sözü” gazetası olarak, oldu 29 yıl bu işleri için yazêrız, yardım için elimizi uzadêrız. Ama işidän yok, işitmää isteyän yok, elimizdän yardımı kabledän yok. Bizi saymêêrlar, barliim halkımızı hem Gagauz Dilini saysınnar hem acısınnar.

Akademi hem, poet Todur ZANET, Gagauziya Millli Gimnanın avtoru

Not. Patretlär alındı gagauzinfo.md saytından, da redakţiyamız tarafından işlendi.

 




Источник anasozu.com
187

İlgili statyalar

Gagauziyanın uşak başçaları kabledeceklär gagauz dilini üürenmäk materiallarını

Фото: dostluk.md Gagauziyanın üüretim bakannıı kabletti gagauz dilindä didaktika materiallarını, angıları yakında daadılacȇklar avtonomiyanın uşak başçaların terbiedicilerinä hem okula hazırlamak grupaların terbiedilennerinä. Materialların tiparlanması için para Gagauziyanın bücetindän verildi. Gagauziyada gagauz hem rumın dillerin birdän üüredilmesi uşak başçalarında başladıldıydı 2015 yılda. Programanın ilk iki ȇtabında üüretmäk materialları verildiydilär 20 uşak başçasının büük grupalarına: üüretmäk kiyadı uşaklara, üüredicilerä hem analara – bobalara deyni; resimni kartoçkalar; gagauzça hem rumınca annatmaklar toplumnarı hem gagauzça hem rumınca türkülär toplumnarı. Programanın üçüncü etabı için АNТЕМ uzmannarı yaptılar okula hazırlamak grupaların terbiedilennerinä didaktika hem metodika kiyatlarını. Hep o vakıt işledildi rumin dilini üüretmesi için kurrikulum küçük…

Gagauz Respublikasının erinä Gagauziya Başkanı Romıniyayı ayırdı

2021-ci yılın Harman ayın (avgust) 19-da gagauzlar Gagauz Respublikasının kurulmasının 31-ci yıldönümü kutladılar, ama kutlamalara Gagauziya Başkanı İrina VLAH katılmadı. Respublikamızın yortusunu kutlamak erinä Canabisi o günü Romıniyaya gitti. Hem diil yalnız, ama kendisinin sol (osa saa mı?) elinnän hem Bemol Retail kuruluşun Direktorlar Sovetinin başınnan Kiril GABURİÇlän. Gagauziyanın ofițial yortular kalendarindä Harman ayın (avgust) 19-zu – hem Gagauz Respublikasının hem da halkın birleşmäk günü. Nesoy birleşmä için laf var nicä gitsin, açan gagauz halkınnan birliktä olmasına hem birleşmesi erinä o gündä Gagauziya Başkanı Romıniyaya ayırdı. Bileriz, ani kan su olmaz! Herbir halkın kendi kanı var. Gagauziya Başkanının da. Gagauz…

KARAOKE GAGAUZÇA

Çiçek  ayın  27-dä  «Ana Dilimiz» günü  bakılȇr. Heryıl  Gagauziyada  bu  gün  türlü  olaylar  geçiriler. Yortulu  gündä  Gagauziyanın genel  kultura  bakannıı  tanıştırdı  eni  proektlän —  «Karaoke gagauzça». Başa  çıkarmaa bu proekti  yadım ettilär  avtonomiyanın anılmış  artistleri  Pötr  Petkoviç hem  Mihail  Paçi. Karaoke toplumun  tanıtması  Komrat  muniţıpiyasının Kultura evindä  geçti. Oluş  bir salada  topladı uşak başöaların hem okulların  üürenicilerini. Gagauziyanın Başkanı  İrina Vlah   pay aladı olayda. Bitki  vakıtlar  kuvetlerin  önündä  ön daava koyuldu ,ki gagauz dili ilerlesin,unudulmasın  hem  taa geniştän kullanılsın. Kultura bakannıın başı Marina Semönova nışannadı, ani  uşaklar Ana dilini lääzım üürensinnär havezlän. Karaoke  türkülär dä  meraklandıracȇklar hem yardımcı  olacȇklar  gagauz…

Komratta “Lafet gagauzça -2” akţiyasının çıkışlarını belli ettilär

Kirez ayın birindä başarıldı “Lafet gagauzça- 2” akţiyası. Ona  katılan uşaklar kablettilär baaşışları hem şannı diplomnarı. “Lafet gagauzça — 2” akţiyaya katılmak için, birkaç ayın süresindä gagauzça lafedän uşaklar kısaca videoları yazıp, yarışmanın kurucusuna Güllü Karanfilä yolladılar. Bu yıl akţiyada pay aldılar 34 uşak. Onnarın arasında Kongazçik, Avdarma, Çok — Maydan, Kıpçak, Tülüküü küüyülerdän hem başka küüylerin küçük yaşayannarı. Uşaklar havezlän pay aldılar yarışmakta. Herbiri onnardan kablettilär baaşışları hem şannı diplomnarı. “Bizi pek sevindirän, gagauzça lafedän aylelär ortaya çıktı. Bän görerim, ani uşak başçalarında uşaklar islää gagauzça lafederlär. Serbest lafedän uşaklar var.  İnanȇrım, ani ana-bobaların üreklerinä indi o duygu, ani…

Zavalı gagauz halkı: “Gülüntü deputatlar” spektaklisi artık bıktırdı

Kasımın 26-da Komratta geçti “Gagauziya Halk Topluşun VII-ci toplumun kurucu toplantısı” adlı spektaklinin 4-cü perdesi, neredä deputatlar genä savaştılar Gagauziya Halk Topluşun Başını ayırmaa, ama tek olan kandidat Dimitriy KONSTANTİNOV 18 oy erinä sade 14 aldı. Prost etsin beni büük franțuz dramaturgu  Jan-Baptiste MOLİER, ani alêrım onun pyesasının “Gülüntü kukonalar” adını da diiştirerim orada “kukonalar” lafını “deputatlar” lafına. Ama bunu yapmaydım taa dooru olaceydı, zerä büünkü GHT toplantısına bir şüpesiz var nicä demää “Gülüntü deputatlar” spektaklisi. Zerä 34 deputattan 20-si kendileri haliz naazlı, şımarık hem gülüntülü gösterip, Gagauziya Halk Topluşun Başını seçmeyä katılmadılar. Bunnar soțialistlär partiyasının, Gagauziya başkanın, Viktor PETROVun…