Ozaman bizi dizçä koyamadılar

Ozaman bizi dizçä koyamadılar

Onbeş yıl geeri, 1990-cı yılın Canavar ayın (oktäbri)  25-29 günneri arası bizi, gagauzları, savaştılar, dizçä koyup, yok etmää bu er üzündän.

Ozaman, Kişinêuda kuvettä bulunan naţionalistlär gagauz halkının üstünä volontörları yolladılar.

Ofiţial neet birdi: Gagauz halkının kurduu Gagauz Respublikasını yok etmää. Ama aslı neet başkaydı: gagauz küülerini yıkıp yakmaa, gagauz halkını da yok etmää bu dünnedän. Herliim ozaman Gagauz Republikasında yaşayan insannar (gagauzlar, bulgarlar, moldovannar, ruslar, ukrayinnär, çingenelär h.b.) birleşmäydilär,  kendi vatanını korumaa deyni bire-bir kalkmaydılar, bu iş aslıya çıkaceydı.

Moldova Pravitelstvosu 1990-cu yılın Canavar ayın (oktäbri) 23-dä kabletti bir Karar, angısına görä iki gündän sora gagauzların üstünä 30 bindän zeedä volontör askeri yollandı. Durum keskin bir kertä geldi.

O volontörların önündä, yol açıp, miliţiya maşinaları gidärdilär. Volontörların yanında bizim evlerimizi yıkmaa deyni buldozerlar da vardı.

Gagauzlar bire-bir kalktılar bu kara kuvetä karşı. Ozaman, Gagauziya dışında üürenän hem yaşayan gagauzlar, gagauz gençleri hem studentleri (kimileri trendä, kimileri maşinalarda, kimileri yayan, kimär kerä avtomatların ateşi altında) döndülär kendi küülerinä hem kasabalarına evleri, ana topraa, dedelerin mezarlarını korumaa deyni. Dört gün hem gecä, omuz-omuza durup, küülülär hem kasabalılar durguttular üstlerimizä gelän bu çirkin belayı. Durgudup ta genä kendi hergünkü işlerinä bakmaa başladılar: uşak büütmää, tarla sürmää, üürenmää. Kendi geroyluuu için bişey istämeyip.

E halkımızın inteligenşiyası (ani deeriz aydın adamnarı) ozamannar neredäydi bilersiniz mi? Gagauziyanın büünkü “şannı vatandaşları”, Gagauziya için büün deferamba çalannarın taa çoyu ozamannar kendi deliklerindä saklanmıştılar. Taa kötüleleri da vardı.

Kimileri, nicä Nikolay BABOGLU, Kirtiyet hem Avdarma küülülerinä ateş atan moldovan OMONcuların başındaydılar. Kimileri, nicä Stepan BULGAR, uzlerini diiştirip, onnarı tanımasınnar deyni, Kişinêuda saklandılar. Sora da, açan ortalık uslandı, Komrata gelip, “insannarı genä dooru yola koymaa başladılar”.

Kimileri da, açan milletimizin Kongresindä Gagauz Rspublikası kuruldu, onun simvolları – Bayrak hem Gimn kabledildi, Moldova Yazarlar Birliin binasında, kudurmuş gibi baarardılar: “A-a-a, Avtonomiya kurêrsınız! A-a-a, Gimna yazêrsınız! Bunun esabını vereceyniz!”

Sanêrım, ani sıra gelecek da satkınnık için milletimiz onnardan esabı soracek.

Ama şindi onnar, gagauz okulları için üürenmäk hem “istoriya” kiyatları hazırlarkana, o vakıtlar için yazmaa hem sölemää istämeerlär. Bezbelli yok ne yazsınnar hem sölesinnär.

Olan işlär için yazmêêrlar, zerä korkêrlar, ani onnar için aslılar üzä çıkacek. Hem bilerlär, ani aslılar gömülü olduynan yalannar üst olêr.

Yalannar üst olduynan, dünnä tersinä döner: satkınnar geroy olêr, yalancılar prorok olêr, sündüklär saabi olêr, istoriya diişer.

Da ozaman istoriya sayfalarından çok işlär siliner. Orada bulamêêrsınız artık romın hem rus vakıdında gagauzlara karşı olan baskılar hem soy kırımı (genoţid) için yazıları, gagauzlara karşı yapılan aaçlıı hem onnarın Sibirä kaldırılmasını, Romıniyada yaşayan gagauzların 100% asimiläţiya yapılmasını, gagauzların üstünä sarfoş volontörların örümesini…

Bilerim çoyu deyecek: Nesoy soy kırımı? Nesoy aaçlık? Nesoy Sibirä sürümäk? Nesoy asimiläţiya? Onarra geeri sorêrım:

Kim dirildecek o gagauzları, ani 1946-1947 yılların kışında, zorlan yapılan aaçlıktan, öldülär?

Kim dirildecek o gagauzları, ani 1949-da Sibiriya kaldırıldılar da orada kurban oldular?

Romıniyeda “kuzistlerin” tarafından zorlan asimiläţiya olan gagauzları kim enidän gagauzlaa çevirecek?

Volontörların tarafından, salt gagauz olduu için, bir kabaatsız öldürülän SKEMBECİyi kim dirildecek?.. Bu hem taa çok başka soruşlar kendi cuvaplarını bekleer.

Bu soruşları unudursak, onnara cuvap bulmarsak, te ozaman bizi halizdän dizçä koyaceklar.

Da kalmayacek NE KÖKÜMÜZ, NE DİLİMİZ, NE MİLLETİMİZ, NE DEVLETİMİZ. BİZ DA KALMAYACEZ.

Yalvarêrım, çorlan gibi olmayalım!!!

“Çorlan – o bir ot, ani kökündä hem topraa baalı dururkana, üstünä gelän herbir lüzgerä hem boraya dayanêr. Ama kökündän, topraaktan koptuynan, yufka lüzgärdän bilä, bir top gibi, er üzündä yuvarlanêr”.

Источник anasozu.com

İlgili statyalar

Başımızın belası – yalancı tukannar

Bän pek severim bulgar halkını, onnarın dilini hem kulturasını, adetlerini hem sıralarını ama hiç bir kerä onnarın işinä karışmêêrım hem yollarında köstek koymêêrım. İnanêrım, ani onnar pek akıllı hem candan zengin insannar. Küülerimizdä hem kasabalarımızda yaşayan bulgarlara biz tukan deeriz. Bu diil ayıp ya da prost bir laf. Bu laf sadä gösterer, ani o insan yaşêêr gagauzların arasında. Ama kendi küülerindä yaşayan bulgarlara biz da bulgar deeriz. Onun için bunu ölä kabledin. Büün kısa bir sözüm var tukannar için. Ama diil hepsi tukannar için – sadä miskin hem yalancılar için. Zerä tukannarın arasında da, nicä da herbir milletin arasında, var…

Bununnan Gagauziya avtonomiyası biter da kimä sa memä hem BULGAR-GAGAUZ avtonomiyası geler

İki yıl geeri 2016-cı yılın Baba Marta ayın 1-dä Gagauziya Halk Topluşun gündeliindän savaştılar geçirmää soruşu “Svetlıy küüyünä Kortenul Nou küüyünü eklemää” (bak: http://anasozu.com/yildirim-haber-gagauziyanin-daalmasi-birlesmektan-baslayacek-gagauziya-erina-bulgar-gagauz-yada-gagauz-bulgar-avtonomiyasi-mi-geler/), ama ozaman bu iş aslıya çıkarılamadı. Kortenul Nou küüyündä 72% bulgar yaşêêr. Ama Gagauziyadan BULGAR-GAGAUZ avtonomiyası yapmaa deyni savaşmaklar bununnan bitmedi. O gündän beeri Gagauziyaya iki yılın içindä sıravardı bulgarların küülerini hem kasabalarını eklemää savaştılar. Gagauziyanın kalesinin duvarlarına tarannarlan durmamayca urmaa başladılar. 2018-ci yılda bu urmalar artık durmamayca olêr. Bitkisi için biz yazdıydık 2018-ci yılın Baba Marta ayın 21-dä (bak: http://anasozu.com/maamila-surat-unionistlerdan-kurtalmak-aslisi-gagauzyiayi-bulgar-gagauz-avtonomiyasi-yapmak/). Ondan sora sandık, ani biraz raatlayacez. Ama olmadı. Geçmedi iki afta da Gagauziyanın kalesinin duvarını…

Aaçlık kurbannarı mezarlardan baarêrlar!

AAÇLIK KURBANNARI MEZARLARDAN BAARÊRLAR! (60 YIL GEERİ GAGAUZLARA KARŞI SOYKIRIMI (GENOŢİD) YAPILDI) Altmış yıl geeri 1946-1947 yıllar kışı Sovet Sistemasının tarafından gagauzlara karşı zorlan aaçlık yapıldı. Bununnan gagauzların soykırımı (genoţidi) başladı. Aaçlıın ardına lagerlär, Sibirä kaldırılmak, erindä kurşuna urmak geldi. Bütün bu hayarsızlıklar gagauzların 40% zorlan mezarlara soktu. Ukraynada bulunan sa Bolboka (Kotlovina) küüyünün 60% insannarını (sade aaçlık!) biçiti. Düşünün kendiniz: bu küüdä 5500 candan 3300 (ÜÇ BİN ÜÇÜZ) aaçlıktan ölmüş. Aala gagauzum! Aala. Bunnar senin duumamış yazıcıların, türkücülerin, bilgiçlerin, resimcilerin, gelecään. Aala zerä, açan küülerimizin üstündän ölüm borannarı geçärdilär, açan insannar aaçlıktan fidannarın kabuklarını kemirärdilär, kedileri hem köpekleri iyärdilär, halkımıza, insanımıza HİÇ BİRİCİİ yardıma gelmedi. Ecel gagauzları kosaylan biçärdi.…

Todur Zanet: bän yazêrım onu, neyi duyêrım, hem ölä, nicä duyêrım!

Poet, yazıcı, dramaturg, aaraştırmacı, folklorcu, rejisör, sţenarist, publiţist, çevirici. Gagauz Milli Gimnanın avtoru. 30-dan zeedä türkü peetlerini yazdı. Hazırladı hem çıkardı 10 kiyat, onnarın arasında peet toplumnarı, annatmak yazıları, pyesalar, bilim-aaraştırma enţiklopediyası, uşaklar hem şkola için kiyatlar. “Bucaan dalgasında” tele- hem radio programaların redaktoru olarak, “Teleradio Moldova” için gagauz dilindä 200-dän zeedä avtorluk programası hazırladı. “Ana Sözü” gazetanın baş redaktoru. Todur ZANETin 55-ci yıldönümünä karşı bizim korespondent lafetti bu pek talantlı hem cümneyä çalışmada kendi zaametini saymayan insannan onun yaşaması, yaratmaları hem ana dilimiz için. – Canabinizin yaratmaları pek çeşitli, ama, genä dä açıklayın, onnarın angıları maasuz hem özel duygularlan…

Çeşmäküüyündä Aaçlık kurbannarını Anmak Memorialı açıldı

2020-ci yılın Canavar ayın (oktäbri) 19-da, “Gagauziyada 1946-1947 yıllarda aaçlık kurbannarını Anmak Günü”ndä, Çeşmäküüyündä açıldı Aaçlık kurbannarını Anmak Memorialı. Memorialın erindä bulunêrlar kardaş mezarlar, nereyi 1946-1947 yıllarda aaçlıktan ölän bir binä yakın çeşmäküülü gömüldü. Bu Memorial olması için Çeşmäküüyü Soveti birebir aldı karar 2020-ci yılın Hederlez ayın 25-dä, “Genç gagauz yazıcılar Birliin” Cümne Birlii başının Alla ÇERNİOGLUnun (Alla Büük) danışmasına görä (bak: http://anasozu.com/cesmakuuyunda-1946-1947-yillarda-olan-aacliin-kurbannarina-anmak-kompleksi-kurulacek/) hem o karara küüyün primarı Sofiya JEKOVA da yanı oldu. Bu Memorialın olması için çok zaamet etti Çeşmäküüyündän Gagauziya Halk Topluşu deputatı Ekaterina JEKOVA. Çeşmäküüyündä Aaçlık kurbannarını Anmak Memorialı açılışına toplandı o kara günneri geçirän hem o günneri…


İnsannarın cuvapları: