Gagauzlar hem Georgiy Şiridi için



Эта статья на русском языке тут
Hederlez ayın (May) 8-ndä hem 9-ndä Evropanın herbir devletindä (Rusiyada da) hem da Aziya, Afrika hem poyraz Amerkia kimi devletlerindä Faşizmayı Ensemäk hem cenk kurbannarın hatırlaması günü geçiriler.

Bu önemni data gölgelendi Rusiyanın cenginnän, ani gider Ukrainadakı raatlı kasabalarının yaşamasına karşı. Kendi askerlik saldırmasında Rusiya kullanêr Z hem V svastikalarını, angısını ruslar resimneerlär tanklarda hem käär dä asker rubalarında. Ama da, neosvastikadan kaarä, rusların öndercileri çekettilär kullanmaa başka simbolları, angılar Moldovada yıllarlan sayılardı Faşizmayı Ensemäk nışannarı gibi - ikirenkli Georgiy Şiridini (“georgievskaya lenta”).

Bu yılın Çiçek ayında (aprel) Moldova Parlamenti kabletti "Agresiya simbollarına karşı" kanonu, yani Z, V hem Georgiy Şiridinä karşı, angısını rus askerleri kendisinä baalȇrlar, açan ţivil insannarı Ukrainada öldürerlar. Bu kanona cuvap etmää deyni, Gagauziyanın Halk Topluşunda kablediler tersi bir kanon, angısı izin verer ikirenkli lentayı Gagauz Yerindä kullanmaa. Gagauziyanın hem Respublikanın iki kanonnarının lääzımnıına hem onun aktuallıına hiç sokulmadan, biz isteeriz taa ayrıntılı hem taa derin aaraştırmaa gagauzların seçilmiş deputatlarının motivaţiyasını, onnarın fikirlerini hem neetlerini.


Bölä, Gagauziyanın Baş Kanonunda (Ulojenie) käär dä ilk cümledä aydın-açık gösterilmiş nedän hem neyä Gagauziya kurulmuştu: "... gagauz halkının tarih [istoriya] adetlerinä dayanarak ... Gagauz milletinä hayırlıı isteyeräk bu kanonu kabul ederiz...". Gagauz Yerinin "Ensemäk simbolları için" kanonun preambolasında şu da neet nışanılmış: " bu kanon yaradılmış lääzmnı kolaylıkların oluşturulmasına deyni: Gagauzluk güçlendirilmesi için, Gagauzların milli temellerinin, adetlerinin, göreneklerinin hem kulturasının korunması için " («создание необходимых условий для сохранения и укрепления самобытности, национальных устоев, обычаев и культуры гагаузского народа).

Gerçek, balkan gagauz türklerinin TARİH hem KULTURA kıymetliinä bu kanon nasıl baalı? Georgiy Şiridini çekettilär kullanmaa Rusiyanın hertürlü akţiyalarında, onnarın Prezident Administraţiyasının iniţiativasına görä. Hadi biraz aaraştıralım bu problemayı. Uşaklıımdan 9 MAY için anmaklar aklıma getirip hem ana-bobaların eski sovet albomunu karıştırarkan, bän hiç bir georgiyevskiy şiridini bulamadım. İnternetta bulunan SSRB'dakı Ensemäk Yortusunu geçirmesindän çok sayıda patretlär sadece şüpelerimi tamannadılar. Sovet zamanındakı barlem bir patret bölä denilän "Georgi Şiridinnän" aaramaa yorulduynan, biz zorunda kaldık [kaldık variantsız] danışmaa Çadır Kasabasının Arhivinä (saa olsun bizä yardım edän Stefanida Stamova). Ama käär dä bundan sora biz hep ölä dä bişey bulamadık, hiç bir ipucu Georgiy Şiridi için yok. Stefanida Stamovanın dediinä görä çıkȇr ani ikirenkli şirit kimärkerä kullanılardı - ama salt kutlamak kartlarında [otkrıtkalarda] hem dä askerlik medallerinin, ödüllerinin payı gibi.

Ama Moldovanın "Agresiya simbolları için" şindiki kanonu Georgiy Şiridini ödüllerin, kartların hem suvenirlerin payı gibi kullanmaa ölä dä izin verärdi, onnardan kaarä başka sovet simbollarına da. Bu olay pek islää Alex Buretz-nin resimindä gösterildi: Kimin için, ne için Halk Topluşu hem Başkanımız kableder bölä kanonnarı, ani "Gagauz kulturasına hem tarihinä" hiç baalantılı diil? Ne iş için biz bu yabancı hem kulturamıznan baalı olmayan akţiyalara zorlanȇrız? Bizim redakţiyamıza deyni bu bir bilmeycädir.



Ama beki biz materiallarımızı aaraştırıp yannışlıı yaptık, beki dä esapalmadık o gagauz baatırlarını hem kahramannarını, kim taşardı Georgiy Şiridini taa sovet zamannarından? Onuştan, biz ödeceez 200-är ley herbir kişiyä, kim yollayacek bizä sovet patretleri, neredä biz lentayı taşıyan dädularınızı hem malilerinizi var nicä bulalım. Siz var nicä yollasınız patretleri bu e-mail'a: gagauz.in(A)yandex.com

Şindilik sa hadi bakalım Sovet zamanındakı Mayın 9-ndan birkaç foto:
 
286

İlgili statyalar

Mayin 9-da Georgiy şiridini kullanmış insannar cezalanaceklar

Hederlez ayın 9-ndan sora insannar, kim taktı Georgiy şiridini, ceza kabledeceklär. Moldovada şansora belli edildi 103 cezalanacek kişi. Onnarın arasında deputatlar da. MD parlametin başı İgor Grosu nışannadı, ani deputatlar için da kanon işleer. O vatandaşlar, angıları Georgiy şiridini takıp Enseyiş gününü nışannadılar, gezalanaceklar. Bunu için haberledi Gagauziya Poliţiya bakannıın presa ofiţerı Olga Dutka. Gagauz Eri Halk Topluşu başının yardımcısı Georgiy Leyçu nışannadı, ani yaşayannarı koruyȇr postanovleniye, angısını deputatlar kablettilär mayin 8-dä gecä ȇkstra oturuşunda. Georgiy şiretlerini takması için insannar gezalanaceklar 4,5 bin leydan –9 bin leya kadar yada çalışaceklar parasız 30 saattan 60 saada kadar. Üridik kişilär için hem…

KANON HEM KARAR KABLEDİLDİLÄR İKİ OKUMAKTA

GHT baktılar kanonu, angısı baalı “Gagauziyada Enseyış simvolların kullanmasınınnan”.  Bundan kaarä bakıldı karar da, angısı baaşı “Georgiev şiridi” akţiyasının geçirilmesininnän Avtonomiyada. GHT deputatı oturuşta Sergey Çimpoeş nışannadı, ani istoriya olaylarını lääzım bilmää. SERGEY ÇİMPOEŞ GHT deputatı: “Bu iş ne satın alınȇr, ne dä satılȇr. Önemli, ani insan bilsin, aklısında tutsun. Pek islää, ani bu soruş bizi birleştirdiı”. GHT deputatı Nikolay Dudoglo nışannadı, ani Gagauziya Moldovanın içindeliinä girer hem HT lääzım her aman esaba alsın o olayları, angıları devlet uurunda olȇrlar. NİKOLAY DUDOGLO GHT deputatı: “Bän verecäm kendi sesimi bu kanon için hem sayȇrım, ani bu kanon devlet kuvetlerinä  deyni  bir…

Komratta geçtilär Gagauziya prokurorun ayırılması için kanon proektinä açik seslemeklär

GHT reglament komisiyası geçirdi açık seslemeklerini Gagauziya Prokuraturası baş prokurorun erinä yarışmak için kanon proektinä. Ne olacek yazılı eni dokumenttä, üürendi İrina Karaman. 2016  yılda MD Parlamenti kabletti kanonu Prokuratura için. Orada yazılı, ani Gagauziyanın Prokuroru ayırılȇr o kanona görä, angısını kableder Halk Topluşu. MİHAİL JELEZOGLO, GHT deputatı: «Orada yazılı, nicä  yarışmak geçecek, nesoy etaplar var, ki ayırmaa onu hem yarışmak dooru hem açık geçsin, nesoy kriteriyalar. Lääzım olsun  diplom, o diil lääzım politikaya karışsın, lääzım bilsin hem lafetsin gagauz dilindä». GHT deputatı Georgiy Leyçu açıkladı kendi bakışını, ne lääzım olsun yazılı eni kanonda. GEORGİY LEYÇU, GHT deputatı:«Bän isteerim, ki …

Gagauziyada neetlenerlär Georgiev şiridi kullanmasını koruyan kanonunu kabletmää

Gagauziya Halk topluşu  üridik  komisiyası geçirdi  cümnä  seslemeklerini  iki    kanon proktlerinä görä. İlk  kanon proekti  «Georgiev  şiridi» akţiyası   için hem kanon  «Gagauziyada  Büük Vatan cengin nışannarını  kullanmaa» deyni. Kanon iniţiativaların avtoru Gagauziya Halk topluşu deputatı  Sergey  Çimpoeş. «Yazarkana bu kanon proektini  biz ilkin düşündük, nicä korumaa insannarı  hederlez ayın 9-da», çizgiledi  Gagauziya Halk  topluşun deputatı  İvan Dimitroglo,  söz  tutarkana  cümnä  okumaklarında. «Bileriz, ani  çoyu  hederlez ayın 9-da  akţıyaya katılacȇklar. Biz — deputatlar lääzım  vatandaşları  koruyalım. Onnara var nicä  9 bin ley ceza koysunnar», — söledi İvan Dimitroglo. Deputat Sergey Çimpoeş nışannadı, ani  «Gagauziyanın maasuz statusu  için» kanonunda var punkt, angısına…

“Gagauziya Prokuratura için” kanon kabledildi

Halk Topluşun oturuşunda deputatlar “Prokuratura için” kanonu kablettilär. GHT deputatları “Prokuratura için” kanonunda belli ettilär, nicä hazırlamaa konkursu hem ayırmaa Gagauziyanın prokurorunu. Bu kanonun önemliini açıkladı GHT deputatı Mihail Jelezoglo. «İlk bizim soruşumuz — yapmaa konkursu prokuror için kanonunda.Deputatlar kablettilär onu iki okumakta , lablettilär diişilmekleri, esaba alarak, ne verdilär bizim deputatlarımız .Bu iniţiativaylan çıktı iki deputat-Mihail Jelezoglo hem Vladimir Kıssa. Reglament komisiyası baktı kanon proektını.Deputatlar kayıl oldular da kablettilär bizim kanonumuzu», — söledi Mihail Jelezoglo. Sora bu kanon verildi Başkana deyni kayılıını versin. «İkinci soruş baalı ilk soruşlan. İniţiativa gider Başkandan. Lääzım yapmaa diişilmekleri. Parlament kabletti Prokuratura için kanonunu.…