14 09 21 Video: Gavril Gaydacının katkısı gagauz dilinin ilerlemesindä

Ceviz ayın 16-da Gagauziyanın anılmış bilim adamı, türkologu, pedagogu Gavriil Gaydarcı nışannayacêydı 84-cü yıldönümünü. Onun yaptıkları hem katkısı gagauz dilinin ilerlemesindä paasız.

Gavril Gaydarcının katkısı gagauz dilinin aaraştırması hem ilerlemesi proţesindä paasız. O bulundu o adamnarın arasında, angıları ilk kaldırardılar hem annadardılar gagauz dili soruşu için. Çok kuvet koydu bu soruşu başa çıkarmaa deyni. Gagauz dilinin  ilk sözlükleri, üürenmäk kiyatları hem metodika teklifleri Gavril Gaydarcının kuvedinnän çıktılar.

«G.Gaydarcıyı islää bilärdilär diil sade Moldova Devletındä, ama başka türk devletlerindä dä. O herzaman derindän aaraştırardı gagauz dilinin problemalarını», — söledi Galina Mutaf, Komrat Devlet Universitetin gagauz filologiyası kafedrasının öndercisi.

Kendi dilini ürektän sevärdi. Taa studentlik vakıtlarından türlü dil ekspediţiyalarına katılmaa savaşardı.

Gavril Gaydarcı 1937-ci yılın ceviz ayın 14-dä Karbaalı küüyündä duudu. Yazıcı olarak kendi yaratmalarında herzaman küüyündä lafedilän dialekt özelliklerini kullanardı, nışannadı filologiyä doktoru, türkolog Güllü Karanfil.

«Onun dili pek gözäldi. Onun yaratmalarını biz büün okullarda hem universitettä üürederiz. Büük katkısı G.Gaydarcının var gagauz dili sintaksis uurunda», — nışannadı Güllü Karanfil, filologiyä doktoru, türkolog.

Gavril Gaydarcı çok kuvet koydu en ilkin Kişinövda, sora da Komrat universitetindä gagauz kafedralarının açılması için.

Gavril Gaydarcının katkısını gagauz halkının diil material kultura mirasın korunmasına hem zamandaş gagauz dilinin hem literaturasının ilerlemesinä büük bir zenginnik herbirimizä deyn. Ona verildi nışan “Gagauziyanın saygılı Vatandaşı”.  Karbaalı küüyünün sokakların birisi hem Komradıl liţeylerin birisi dä onun adını taşıyȇrlar.

 

 

 

Источник grt.md

İlgili statyalar

09 09 21 MİHAİL ÇAKİR – GAGAUZ HALKIN APOSTOLU

Ceviz ayın 8 — dä  77 yıl geeri  geçindi gagauz aydınadıcısı  protoierey Mihail Çakir. Bu büük kayıplıktı diil sade moldovanın cümnesinä deyni,  ama gagauz halkına da.  Onun  anmak günündä Moldovanın Devlet Universitetindä  geçirildi bilim-praktik konferenţıyası «Tarih ecellerin birlii». Mihail Çakirin anmak günündä Moldovanın Devlet Universitetin klisesindä geçti slujba onun adına. Gagauz aydınnadıcısı  bu klisedä  işledi 35 yıl. Din izmetçileri, angıları büün ilerlederlär onun işini, sölerlär, ani o braktı büük zenginnik nicä din tarafından, ölä da başka bölümnerdä. «Biz bulunȇrız o  vakıtta, açan biz savaşȇrız enidän kaldırmaa bizim kulturayi, istoriya zenginniklerini. Bizim büük zenginiimiz, bu bölä insan, nicä Mihail Çakir. Da…

O yaşayaydı, gagauz filologiyası başka yoldan gideceydi hem büün en üüsek uurlarda olaceydı

(Valentina KOTENKO-BAURÇULUnun (21.01.1955 – 25.03.2000) duuma gününüm 65-ci yıldönümünä hem ölüsünün 20-ci yılına) 2020-ci yılın Büük ayın (yanvar) 25-dä tamamnandı 65 yıl gagauzların büük filologunun Valentina İlyiniçna KOTENKO (BAURÇULU)nun duuma günündä hem Baba Marta (mart) ayın 25-dä da oldu 20 yıl nasıl Valentina İlyiniçna raametli oldu. Bu iki (biri aydın, biri kara) yubileylärlän ilgili olarak isteeriz gagauzların aklısına gitirmää KİMDİ hem NEYDİ gagauz dili, gagauz bilimi hem gagauz filologiyası için Valentina İlyiniçna KOTENKO (BAURÇULU). Te ne yazêr Valentina İlyiniçna için Akademik Todur ZANET. Valentina KOTENKO (BAURÇULU)ylan tanıştıım zamandan beeri taa onun vakıtsız aramızdan gitmesinädän, bana kalsa, o hiç diişilmediydi: harman gibi…

Lüdmila POKROVSKAYAya saygı duyêrım, ama…

2020-ci yılın Baba Marta ayın 18-dä tamamnandı 95 yıl türkologun hem filologiya bilgilerindä doktorun Lüdmila POKROVSKAYAnın (18.03.1925 – 07.10.2009) duuma günündän. Lüdmila POKROVSKAYA rus dilcisi, angısı gagauzçayı bilmedään, gagauz dilin gramatikasını, dialektlarını hem gagauzların folklorunu araştırardı. Canabisi, «Песенное творчество гагаузов» adlı disertațiyasını 1953-cü yılda koruyup, taa sora gagauz filologiyasınnan ilgili 1964-cü yılda çıkardı bir bilim kiyadı – “Грамматика гагаузского языка. Фонетика и морфология”. Taa sora da 1978-ci yılda tiparladı “Синтаксис гагаузского языка в сравнительном освещении” kiyadını hem yazdı gagauz dili lekțiya kurslarını. Gagauziyanın M.V. Maruneviç adına Bilim-Aaraştırma Merkezi da Lüdmila POKROVSKAYAnın duuma gününün 95 yılına adanmış gözäl bir yazı yazmış.…

Video: Erli iniţiativ grupalarının ilk festivali

Beşalma küüyündä ilk sıra geçirildi erli iniţiativ grupalarının festivali. Onda pay aldılar 18  küü. Bu forum geçirildi neetlän göstermää yaşayannara erli iniţiativ grupalarının, folklor toplumnarının hem halk ustaların işini. Festival geçti devizlän «Geleceemiz için birliktä». «Büünkü forum pek önemli bizä deyni. Umutlanȇrız, ani o olacek örnek herbirimizä. Sade birliktä biz yapabilecez faydalı hem gözäl işleri», — söledi Valeriy Moş Beşalma küüyünün primarı. Beşalma küüyünün merkezindä erleştilär küülär kendi gözäl adetlerini göstermää. 5 yılın süresindä iniţiativ grupaların yardımınnan küülerdä gerçeklendi çok meraklı hem faydalı proekt. Bu iş için herbirini şükür etti Gagauziyanın Kultura Baş bakannıın başı Marina Semönova. Beşalmanın yaşayannarı hem…

“Bilgisizlik işi yavaşıdêr” — dr. Güllü Karanfil, gagauz dilin ilerlemesi için

Saygılı Güllü, Siz sık-sık Gagauziyada dil politikasının olmaması için lafedersiniz, yazêrsınız. Sizä görä ‘Dil için’ çıkan kanundan sora bişey diişti mi?  Bir etnik toplumda, ya da bir halkta dil politikası olmasa, o halk yakın zamanda var nasıl dilsiz kalsın. Dilsiz kalan bir topluluk kimniini kaybeder da kayêr lafettii dilin halkına dooru.  Onun insanı olêr. Diişer dil, dillän bilä mentalitet, adetlär, kultura… 100 yıldan sora gagauzça lafedilmayän bir yerdä ölêr gagauzluk bütünnä.  Dil kanunu lääzımnı bir kanundu. Bölä bir laf var. Bir adet, ya da cannı olmayan bir varlık ölmää, kaybelmää çekedärsä, o ya biter ya da cannanêr, diriler. 10 yıl-15…


İnsannarın cuvapları: